Debiut Marii Konopnickiej miał miejsce w 1870 roku. Opublikowano wówczas wiersz pt. Zimowy poranek. W "Tygodniku Ilustrowanym" ukazywały się utwory z cyklu "W górach". Poetka często pisała również liryki o swych miastach. Kalisz wspomina w wierszach „Kaliszowi” i „Memu miastu”. Suwałki opisała w utworach „Z cmentarzy” i „Anusia”.
Poezja Konopnickiej różniła się od tej prezentowanej przez innych przedstawicieli realizmu. Odznaczała się inwencją, ale w swojskim charakterze. Poetka nacisk kładła również na patriotyzm i liryczność. Pisaniem nowel Konopnicka zajęła się na początku lat osiemdziesiątych XIX wieku. Największy sukces odniosła nowela „Dym”, wydana w 1893 roku.
Maria Konopnicka była także krytykiem literackim. W tym zawodzi pracowała od 1881 roku, najpierw w redakcji „Kłosów”, „Świtu”, "Gazety Polskiej" i "Kuriera Warszawskiego"oraz w wielu innych pismach. Konopnicka była także uznaną autorską tekstów dla dzieci i młodzieży. Po raz pierwszy utwór tego typu opublikowano w 1884 roku, co było nowością w pisarską.
Maria Konopnicka znana jest także dzięki stworzeniu pieśnie patriotycznej - „Rota”. Utwór ukazała się w 1908 w czasopiśmie „Przodownicy”. Szybko stał się jednym z ważniejszych polskich tekstów patriotycznych. „Rota” opowiada o zniewoleniu, jest sprzeciwem wobec panującej niesprawiedliwości, która dotyka polskie społeczeństwa. Pieśni przepełnia patriotyzm, liryzm i sentymentalizm.